اسكندر بيگ تركمان
950
تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى )
عمارات خاصهء شريفهء صفاهانست با چند نفر مهندس كاردان و مردم صاحب وقوف راست گفتار فرستادند كه ديگر باره ملاحظه نمايند و ايشان تصديق كردند كه اگر بندى بارتفاع هشتاد ذرع در پيش آب بسته شود كه آب به قدر آن بلندى گيرد و كوهى را كه سد راه صفاهانست يكصد و پنجاه ذرع عمق و سه هزار ذرع طول كمابيش حفر نمايند محتمل است كه آب به اين طرف ريزد و لله بيك مذكور تعهد مينمود كه در عرض چهار پنج سال اين خدمت بتقديم رساند و حسب الامر الاعلى شروع در كاركرد ليكن چون امر عظيمى است و همت والاى شاهى بر آن مقصور است كه بيمن الطاف الهى و امداد جنود غيبى اين اراده از قوت بفعل آمده در زمان خجسته نشان آن حضرت آب مذكور به زمين صفاهان جارى گشته موجب نيكنامى دنيا و مثوبات عقبى گردد خاطر اشرف بتعهد لله بيك اطمينان نمييافت . درين سال امام قليخان بيگلربيگى فارس را سركار حفر كوه مذكور نموده و حسين خان حاكم لرستان و مير بختيارى كه در آن حدود مىباشد و درين هنگام جهانگير خانست سركار بند بستن فرموده تحويلات جهت اخراجات و ترتيب مصالح بند بايشان دادند كه در اينسال مصالح سرانجام نموده سال آينده شروع در بند بستن نمايد و بنايان و سنگتراشان از اطراف و جوانب سر به راه فرموده حكم شد كه عموم مردم فارس و صفاهان و الوار آن حدود در حفر نهر كوه مذكور كار كرده اجرت واقعى ستانند و امراء عظام مذكور فرمان فرمانده زمان را بجان و دل پذيرفته بر سر آب رفته شروع در اقدام خدمت مرجوعه نمودند اميد بكرم نامتناهى الهى آنست كه مكنون خاطر خير انديش حسب المدعا تمشيت پذيرفته كشتزار امل ساكنان ملك اصفهان به آبيارى نيت صافى طويت آن حضرت خضرت و نضارت يافته ثمرهء مقصود بار آورد . جمعى دون همتان را عقيده آنست كه اجراى آن آب به زمين صفاهان متعذر است زيرا كه در ميان كوهى كه سد راه است محتمل است كه سنك يكپارچه پيش آيد كه بريدن آن مقدور سنگبران خارا شكاف نبوده باشد و چون آن ولايت سردسير است هوايش در نهايت برودت است سالى زياده از چهار يا پنجماه از شدت سرما و يخ بندكار نميتوان كرد برين تقدير كار پنجساله در عرض بيست سال از پيش ميرود و در آن اثناء عوايق ضرورى مثل لشكركشى و دفع اعادى و غيرها روى ميدهد و وقوع اين مدعا و حصول اين مطلب عليا امريست بسيار دشوار اما رأى جهان آرا بر خلاف جمهور همت و الا بدان مصروف داشتند كه بدين خير جارى موفق گردند در زمان دولت اين تأييد يافته الهى بسى امور مشكله كه در نظر ارباب فطنت و ديده وران روزگار مستبعد و دور از كار مينموده بيمن اقبال همايون و اندك توجه آن حضرت بر وجه احسن صورت مدعا چهره نما گشته رجاء واثق است بتوفيق الله تعالى بدين مقصد عليا نير كامروا گشته بميامن تأييدات الهى و قوت سرپنجهء يداللهى اين امر خير بطريق ديگر امور مشكله تمشيت يافته بر حسب مرام زودتر سرانجام پذيرد و مثوبات عاجلا و آجلا بروزگار فرخنده آثار همايون عايد گردد . ذكر فرستادن ايلچيان بسلاطين هند و روم و دكن در اوايل اين سال خان عالم كه از جانب پادشاه ذيجاه شاه سليم فرمانرواى ملك هندوستان برسالت آمده بود رخصت انصراف يافته از خاصان بارگاه معلى زينل بيك بيگدلى شاملو توشمال -